NASZ  PATRON

 

Sympozja Klubu Szkół Westerplatte, w których uczestniczyliśmy:

 

2017  2016  2015

2014  2013  2012  2011  2010  2009  2008  2007  2006  2005  2004  2003 2002  2001 2000 1999  1998  1997  1997  1996  1996 1995  1993  1990 

 

„Gdybyśmy o nich zapomnieli,
 Ty Boże zapomnij o nas…”

     To motto XX Jubileuszowego Sympozjum Klubu Szkół Westerplatte w Tczewie przyświeca nam w naszej pracy wychowawczej z patronem. Nie pozwala nam zapomnieć i każe przekazywać wiedzę o tamtych wydarzeniach młodym pokoleniom. Papież Jan Paweł II  na Westerplatte w 1987 r. powiedział: „…bohaterscy obrońcy Westerplatte pozostaną w pamięci  narodu jako wymowny symbol. Trzeba, ażeby ten symbol wciąż przemawiał, ażeby stanowił wyzwanie dla coraz to nowych pokoleń Polaków”.
    Polacy zawsze będą pamiętać o tych siedmiu wrześniowych dniach 1939 r. na Westerplatte. W czasach pokoju bohaterska obrona tego skrawka polskiego Wybrzeża wciąż przemawia  do rzesz uczniów naszej szkoły, która od 7 września 1976 r. nosi imię dowódcy Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte – majora Henryka Sucharskiego.  7 IX 1976 r. szkoła otrzymała sztandar, a na ścianie budynku szkolnego odsłonięto tablicę pamiątkową. Rok później, 7 września 1977 r., działający w szkole szczep harcerski przyjął imię „Żołnierzy Westerplatte” i otrzymał sztandar.
    W kolejne rocznice nadania szkole imienia społeczność szkolna obchodziła jako Dzień  Patrona. Każdego roku, 7 września uczniowie wszystkich klas składają wiązanki kwiatów pod tablicą pamiątkową w asyście honorowej warty uczniowskiej.
    W latach 1989-1999, propagując sylwetkę dowódcy Westerplatte i bohaterską postawę jego obrońców, organizowaliśmy międzyszkolny konkurs historyczny: „Major Henryk Sucharski - Polska i świat w latach II wojny światowej”. W dniu konkursu jego uczestnicy  ze wszystkich kwidzyńskich szkół podstawowych mogli obejrzeć wystawę prac laureatów szkolnych konkursów o obronie Westerplatte i jego dowódcy. Od siedmiu lat w ramach przygotowań do święta „Dnia Patrona” obchodzonego 12 listopada, uczniowie rywalizują w konkursach : plastycznym, literackim i wiedzy. W „Dniu Patrona”, po części artystycznej, nagradzamy zwycięzców tych konkursów. Ich prace: wiersze, makiety, albumy, kalendarze, gazetki, proporczyki, projekty medali i znaczków pocztowych eksponujemy na wystawie. Składamy wiązanki kwiatów pod tablicą upamiętniającą nadanie szkole imienia. Tradycją naszej szkoły stały się wycieczki na Westerplatte, w trakcie których uczniowie zapalają znicze na grobie majora Henryka Sucharskiego i poległych 15 westerplatczyków.
    Od 1990 r. jesteśmy członkiem Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Klubu Szkół „Westerplatte”, dzięki któremu poszerzamy wiedzę o losach westerplatczyków i ich dowódcy. Klub stworzył szanse bezpośrednich spotkań z bohaterskimi obrońcami i ich bliskimi. Zintegrował środowiska szkół z całej Polski. Idea powstania klubu zrodziła się  podczas ogólnopolskich  obchodów 50 rocznicy wybuchu II wojny światowej, w których uczestniczyła  delegacja uczniów i harcerzy naszej szkoły. 1 września 1989 r. w Morskim Domu Kultury w Gdańsku  w czasie zlotu westerplatczyków ogłoszono apel uczniów Szkoły Podstawowej im. mjra H. Sucharskiego w Resku, mówiący o potrzebie powołania klubu szkół noszących imię majora Henryka Sucharskiego.
    W dniach od 9 do 11 marca 1990 r. w Szkole Podstawowej w Resku odbyło się spotkanie 6 Westerplatczyków z przedstawicielami 10 szkół, na których zdecydowano o powołaniu Klubu Szkół Westerplatte na najbliższym spotkaniu w Gdańsku. W Ośrodku Wypoczynkowym Morskiego Portu Handlowego w Gdańsku – Stogach, w dniach 6-7  września 1990 r., odbyło się spotkanie 30 szkół z całego kraju. Gospodarzem był Zespół Szkół Morskich im. Bohaterskich Obrońców Westerplatte w Gdańsku. W uroczystości brało udział 24 Westerplatczyków, ich kapelan ks. prałat Antoni Owczarek z Ciechocinka oraz biograf p. Stanisława Górnikiewicz. Postanowiono uznać to spotkanie jako I Ogólnopolskie Sympozjum Założycielskie Klubu Szkół Westerplatte i zarejestrować Klub w Sądzie Wojewódzkim w Gdańsku jako Stowarzyszenie. Od 6 września 1990 r. jesteśmy współzałożycielami Klubu i jego członkiem zwyczajnym.

Zaświadczenie o członkostwie

       W trakcie obrad przyjęto Statut Klubu Szkół „Westerplatte”. Celem Klubu jest wymiana doświadczeń oraz wzajemne wspieranie się w doskonaleniu pracy dydaktyczno-wychowawczej dla  osiągnięcia celów stawianych przed polską oświatą, a w szczególności:

1) aktywizowanie środowisk nauczycielskich szkół noszących imiona związane z obroną Westerplatte do pracy wychowawczej,
2) popularyzowanie nowatorstwa pedagogicznego w sferze pracy wychowawczej z wykorzystaniem postaci patrona.

     Od 1995 r. Klub posiada sztandar.
    Hymnem Klubu jest „Pieśń o chwale”, autorstwa nauczycieli Szkoły Podstawowej nr 1 w Rypinie Jolanty Gałkowskiej – słowa  i Stefana Dąbrowskiego – muzyka. Medal klubowy zaprojektował Zenon Krawczyk, nauczyciel Zespołu Szkół Morskich w Gdańsku.

 

Plakietka Klubu 

     Otrzymują go honorowi goście klubowych spotkań, szkoły i dyrektorzy – organizatorzy  sympozjów. Gośćmi honorowymi spotkań sympozjalnych byli westerplatczycy: Franciszek Bartoszek, Wiktor Bielas, Wacław Ciepłucha, Jan Cieśliński, Ignacy Dudzic, Julian Dworakowski, Czesław Dzieżgowski, Antoni Fiedorczuk, Czesław Filipowski, Feliks Głowacki, Władysław Goryl, Józef Kaczanowski, Aleksy Kowalik, Jan Lelej, Józef Łomako, Józef Malak, Jan Nowak, Leon Pająk, Józef Paszkowski, Emilian Prutis, Michał Pryczek, Władysława Salwirak, Stanisław Salwirak, Ignacy Skowron, Stanisław Skwira, Stanisław Trela, Maria Wojtowicz, Jan Wojtowicz, Stanisław Zając, Katarzyna Żołnik, Franciszek Żołnik, Bronisław Żuk.
    Realizując zadania klubowe, braliśmy udział w 15 sympozjach, o których szerzej w dalszej części rozdziału. Nasi uczniowie brali udział w konkursach organizowanych przez gospodarzy Sympozjów w Krakowie, Gdańsku, Tczewie. W 1996 r. współtworzyliśmy tzw. „Kartę Szkoły”. Przedstawia ona podstawowe informacje o ceremoniale szkoły klubowej. 1.IX.1996 r. delegacja szkoły i szczepu harcerskiego uczestniczyła w uroczystościach rocznicowych na Westerplatte. W czasie trwania XIV Sympozjum w Kielcach przekazaliśmy kwotę 1.500,00 zł pochodzące ze składek uczniów i nauczycieli dla poszkodowanej w powodzi Szkoły Podstawowej nr 2 im. mjra Henryka Sucharskiego we Wrocławiu.
    1 września 1999 r., 50 osobowa delegacja uczniów i harcerzy  ze szkolnego szczepu im. Żołnierzy Westerplatte uczestniczyła w ogólnopolskich obchodach 60. rocznicy wybuchu II wojny światowej. W czasie wizyty w Gdańsku gościliśmy w siedzibie Klubu w Zespole Szkół Morskich. W 2000 r. przeprowadziliśmy ankietę wśród uczniów kl. IV i V, ich rodziców i nauczycieli, która miała na celu przybliżenie sylwetki patrona szkoły i historii walk na Westerplatte. W kwietniu 2001 r. braliśmy udział w XVIII Sympozjum w Koninie. Przekazaliśmy wówczas pieniądze zebrane przez społeczność szkoły i grono pedagogiczne Marcie Biedrzyckiej, chorej uczennicy Szkoły Podstawowej w Ujeżdzie. Kilkakrotnie podczas wycieczek szkolnych  korzystaliśmy z gościnności XIII LO w Krakowie i Szkoły Podstawowej nr 207 w Warszawie, które zapewniły nam bezpłatne noclegi i możliwość skorzystania ze stołówek szkolnych. Wysyłaliśmy okolicznościowe życzenia 2 westerplatczykom.

 

SYMPOZJA KLUBOWE

      Każde z nich jest niepowtarzalne, posiada swoją specyfikę, różnorodny program oraz charakterystyczną rodzinną atmosferę. Wzbogaca pracę wychowawczą z patronem, daje możliwość spotkań ze świadkami historii – Westerplatczykami, ich rodzinami  oraz autorami  publikacji o bohaterskich obrońcach. Dlatego niezwykle ważne są dla nas te zjazdy. Oprócz wymiany doświadczeń, spotkań z przyjaciółmi, poznajemy przeróżne zakątki naszego kraju.

XXXIV Sympozjum  31.05 – 3.06. 2017 r. w Myślenicach

          Organizatorem sympozjum była Szkoła Podstawowa nr 2 im. Bohaterów Westerplatte w Myślenicach. W tym roku uczestniczyło 27 szkół klubowych. Naszą szkołę reprezentował poczet sztandarowy w składzie: Natalia Kwiatkowska, Dagmara Chrzanowska, Jakub Babicki pod opieką Jolanty Obód. Program XXXIV Ogólnopolskiego Sympozjum Klubu Szkół Westerplatte obejmował różnorodne wydarzenia.
            W środę 31 maja, po zakwaterowaniu się delegacji w Małopolskiej Szkole Gościnności i Hotelu pod Dębami, przybyli goście otrzymali materiały promocyjne, zaprezentowali się, a następnie omówiono bieżące sprawy klubu.


Drugi dzień, 1 czerwca, obfitował w wiele wydarzeń. O godz. 8.40 na dziedzińcu szkoły nastąpiło otwarcie XXXIV Ogólnopolskiego Sympozjum Klubu Szkół Westerplatte i przekazanie sztandaru Klubu Szkół Westerplatte. Następnie przedstawiciele złożyli kwiaty pod repliką pomnika Bohaterów Westerplatte.
          Po przemarszu w asyście Orkiestry Reprezentacyjnej Miasta i Gminy Myślenice w kościele pod wezwaniem N.N.M.P odbyła się msza św. Spotkanie na Rynku w Myślenicach rozpoczął przemarsz uczestników pod Pomnik Niepodległości oraz Apel Poległych, a zakończyło złożenie kwiatów przez delegacje pod pomnikiem.
O godzinie 12.00 w Myślenickim Ośrodku Kultury i Sportu miały miejsce oficjalne uroczystości sympozjalne. Jednym z punktów programu był wykład dr Andrzej Drzycimski – autor licznych publikacji, w tym dwutomowego dzieła pt. „Westerplatte”. Podkreślając, że nie zamierza on uciekać od prawdy historycznej, jaka by ona nie była, opowiadał o potrzebie podtrzymywania pamięci o obrońcach Wojskowej Składnicy Tranzytowej.
Następnie rozstrzygnięto konkurs plastyczny pod hasłem „Ty to masz szczęście, że w tym momencie, żyć ci przyszło w kraju nad Wisłą”. Julia Duchała z naszej szkoły otrzymała II lokatę, a Nikola Moroz, Maja Kosarzecka i Kalina Maliczenko – wyróżnienia.
          Po części oficjalnej uroczystości młodzież mogła wziąć udział w wykładach pracowników IPN przeznaczonych dla różnych grup wiekowych. Uczniowie szkół ponadgimnazjalnych wysłuchali prelekcji pt. Obrona Lwowa, uczniowie gimnazjów wykładu pt. Obrona Westerplatte, a uczniowie szkół podstawowych referatu pt. Prowokacja Gliwicka. Bardzo ciekawą formą przekazu były prezentacje multimedialne oraz ekspozycja przygotowana przez krakowski oddział IPN, prezentująca tragiczną historię największego w Krakowie miejsca martyrologii narodu polskiego i żydowskiego, obozu w Płaszowie. Wieczorem, po wspólnej kolacji, wszyscy bawili się na dyskotece zorganizowanej w Szkole Podstawowej nr 2.
           Na piątkowe przedpołudnie, 2 czerwca, zaplanowana została przygotowana przez Szkolne Biuro Podróży Tytus Travel Małopolskiej Szkoły Gościnności Gra Miejska pod tytułem „ Ewakuacja”, która w niezwykle interesujący sposób połączyła w sobie cechy flash mobów, happeningów ulicznych oraz gier fabularnych i podchodów. Interaktywna gra, która przeniosła uczestników w czasy II wojny światowej, rozpoczęła się w Szkole Podstawowej nr 2 i oprócz nietypowych zadań zawierała także elementy edukacyjne – poznanie zabytków oraz historii Myślenic w pigułce. Integralną częścią gry był wyjazd na górę Chełm kolejką krzesełkową. Na miejscu wszyscy mogli podziwiać panoramę Myślenic i okolicznych wzniesień oraz posłuchać opowieści o atrakcjach turystycznych Ziemi Myślenickiej.
           Po południu odbyła się wycieczka do Wadowic, Kalwarii Zebrzydowskiej oraz do Kleczy Dolnej. W Wadowicach młodzież miała okazję poznać historię miasta, zwiedzić Bazylikę Ofiarowania NMP oraz muzeum Jana Pawła II, w Kalwarii odwiedzono min. Sanktuarium Pasyjno-Maryjne o.o. Bernardynów, natomiast w Kleczy Dolnej – cmentarz przy klasztorze o.o. Pallotynów, gdzie złożono kwiaty na grobie ks. mjr Leona Bemke, ostatniego kapelana wojskowego polskiej załogi na Westerplatte.
         Wieczorem wszyscy mieli okazję wymienić się wrażeniami po wspólnie spędzonym czasie, spotykając się po raz ostatni na ognisku na Dolnym Jazie na Zarabiu. (zobacz fotografie)

 

XXXIII  Sympozjum 30 V-2 VI 2016 r. w Kwidzynie

 

Zorganizowanie Ogólnopolskiego Sympozjum Klubu szkół Westerplatte jest dla członków Klubu zaszczytnym obowiązkiem. Szkoła Podstawowa nr 2 im. majora Henryka Sucharskiego w Kwidzynie otrzymała tę misję w 2016 roku. Tak się złożyło, że rok wcześniej świętowała jubileusz siedemdziesięciolecia, a na 7 września 2016 r. przypadła  40. rocznica nadania imienia i sztandaru. Społeczność szkolna w wielką ochotą rozmachem przystąpiła do realizacji tego wielkiego zadania. Wszyscy nauczyciele i uczniowie przez cały rok realizowali zadania, których celem było pogłębienie wiedzy o patronie, a przez to przygotowanie się do sympozjum. Już rok wcześniej, podczas konferencji w Tłuchowie, dyrektor szkoły Jerzy Pawluczuk zaprosił obecnych tam członków klubu do Kwidzyna. XXXIII Ogólnopolskie Sympozjum Klubu Szkół Westerplatte odbywało się od 30 maja do 2 czerwca 2016 r. Goście, reprezentujący 25 stowarzyszonych szkół, przybyli ze wszystkich stron Polski. Łącznie w sympozjum uczestniczyło 120 członków klubu oraz zarząd klubu: Prezes Adam Szatkowski, wiceprezes Zbigniew Pancer, członek Zarządu Bogusław Kucharek. W głównych uroczystościach wzięło udział wielu znakomitych osobistości – miejscowych władz samorządowych, oświatowych, związków kombatanckich oraz przyjaciół szkoły. Świetną oprawę imprezie zapewniła obecność wojskowej asysty honorowej Kompanii Reprezentacyjnej Marynarki Wojennej wystawionej przez Komendę Portu Wojennego Gdynia oraz Orkiestry Reprezentacyjnej Marynarki Wojennej RP.

 

 

Sympozjum rozpoczęło się od spotkania wieczorem 30 maja 2016 r. po kolacji, podczas którego, po przywitaniu przez dyrektora szkoły i prezesa klubu Adama Szatkowskiego, nastąpiła prezentacja wszystkich uczestników, odebranie materiałów promocyjnych, wymiana pierwszych serdeczności i uwag organizacyjnych.

Rankiem następnego dnia goście i uczniowie szkoły – gospodarza, w pełnej gali spotkali się na dziedzińcu SP2 . Uroczystości rozpoczęły się dokładnie o godz. 08:40, złożeniem meldunku przedstawicielowi Dowódcy Garnizonu Gdynia, Komandorowi Kazimierzowi Pulkowskiemu. Dyrektor Jerzy Pawluczuk powitał uczestników sympozjum i zaproszonych gości. Następnie poczet sztandarowy Zespołu Szkół Morskich im. Bohaterskich Obrońców Westerplatte w Gdańsku przekazał sztandar klubu pocztowi Szkoły Podstawowej nr 2 w Kwidzynie, w skład którego wchodzili Nikodem Archacki, Lidia Pisarek i Sylwia Piłat. Trębacze, uczniowie Łukasz Mroczek i Jakub Perehuda odegrali hejnał szkoły, a delegacja w składzie: dyrektor Jerzy Pawluczuk, absolwent szkoły, Przewodniczący Rady Miasta Kazimierz Gorlewicz i uczennica Oliwia Kamińska złożyła kwiaty pod tablicą majora Henryka Sucharskiego.

Kolejnym punktem programu był przemarsz na Skwer Kombatantów. Na czele kolumny kroczył szkolny zespół mażoretek „Parada” pod kierunkiem Moniki Zimnickiej, po nim Orkiestra Reprezentacyjna MWRP, Kompania Reprezentacyjna MWRP, poczty sztandarowe, goście i uczniowie szkoły.

Na skwerze zgromadzili się mieszkańcy miasta, kombatanci, dzieci przedszkolne, uczniowie sąsiedniej szkoły, którzy wraz z uczestnikami sympozjum odśpiewali hymn narodowy. Następnie uczennica SP2 Martyna Komorniczak odczytała okolicznościowy referat. Po nim odczytano Apel Pamięci, a Kompania Reprezentacyjna MW oddała salwę honorową. W tym miejscu również złożono wiązanki kwiatów. Wartę przy symbolicznym Grobie Nieznanego Żołnierza zaciągnęła Kompania Reprezentacyjna Marynarki Wojennej. Wieńcowymi byli harcerze z Hufca ZHP im. „Kwidzyniaków”. Kwiaty złożyli kmdr Kazimierz Pulkowski, kmdr Andrzej Łysakowski, dr Andrzej Drzycimski, Burmistrz Kwidzyna Andrzej Krzysztofiak, zastępca Burmistrza Roman Bera, Adam Karaś, Przewodniczący Rady Miasta Kazimierz Gorlewicz, Pomorski Wicekurator Oświaty Jacek Strociak, Prezes Klubu Szkoł Westerplatte Adam Szatkowski wraz z delegacją Zespołu Szkół Morskich w Gdyni, harcerze i kombatanci oraz delegacja SP2 – dyrektor Jerzy Pawluczuk, wicedyrektor Wioletta Radomska, wicedyrektor Halina Gorka, uczennice: Oliwia Kamińska i Karolina Urbańska. Na konie trębacz odegrał sygnał „Śpij kolego”.

Ze Skweru Kombatantów, w uroczystym przemarszu, uczestnicy sympozjum udali się na Plac Jana Pawła II. W katedrze św. Jana Ewangelisty mszę św. w intencji Westerplatczyków koncelebrował Biskup Elbląski Jacek Jezierski z asystą pocztu sztandarowego Kompanii Reprezentacyjnej MW, trębacza, sztandary Klubu Szkół Westerplatte oraz sztandarów szkół – członków KSW. 

Po wspólnej modlitwie, na placu przed katedrą, odbył się koncert, podczas którego Orkiestra Reprezentacyjna MW wykonała wiązankę utworów patriotycznych. Uroczystości zakończyły się w sali Kwidzyńskiego Centrum Kultury.

Po wprowadzeniu sztandarów i odśpiewaniu hymnu „Pieśń o chwale” dyrektor Jerzy Pawluczuk przedstawił historię szkoły oraz rolę patrona w kształtowaniu postaw wychowanków. Burmistrz Miasta Kwidzyna Andrzej Krzysztofiak przybliżył gościom historię miasta i perspektywy jego rozwoju. Z kolei Prezes KSW Adam Szatkowski uhonorował organizatorów XXXIII sympozjum i wyróżnionych gości medalami klubowymi. Otrzymali je: dyrektor Jerzy Pawluczuk, wieloletnia nauczycielka, inicjatorka wstąpienia SP2 do klubu, która uczestniczy aktywnie w działaniach klubu (wzięła udział w 20 sympozjach), wspiera szkołę w pracy z patronem - Barbara Fornal, obecna nauczycielka historii, dzierżąca obowiązki klubowe - Jolanta Obód, władze miasta: Andrzej Krzysztofiak, Roman Bera, Kazimierz Gorlewicz, honorowi goście: dr Andrzej Drzycimski i Adam Karaś, kmdr Kazimierz Pulkowski, kmdr Andrzej Łysakowski. Wcześniej, podczas mszy medal wręczono Biskupowi Elbląskiemu Jackowi Jezierskiemu.

        W kolejnej części programu głos zabrał dr. Andrzej Drzycimski, który przedstawił wykład na temat „Westerplatte i Solidarność – przełomy w polskiej historii”. Następnie reporter i eseista Romuald Karaś opowiedział o przygotowywanej właśnie książce „Tło. Henryka Sucharskiego droga na Westerplatte”.

        Na koniec podsumowano Konkursu Etiud Filmowych „Każdy ma swoje Westerplatte”. Członek jury, Kazimierz Gorlewicz, wręczył nagrodzonym dyplomy i upominki.

        Nadszedł czas na popis uczniów szkoły-gospodarza sympozjum. Cześć artystyczna pt. „Opowieść o Majorze” wzbudziła powszechne zainteresowanie a tańce w wykonaniu zespołu mażoretek „Parada” wywołały entuzjazm widzów.

Po obiedzie, o godzinie 15.45 nauczyciele spotkali się z gośćmi dr. Andrzejem Drzycimskim i Romualdem Karasiem w refektarzu Muzeum Zamkowego w Kwidzynie, gdzie zapoznali się z wynikami najnowszych badań o Westerplatte oraz reporterskimi sposobami docierania do źródeł historycznych związanych z majorem Henrykiem Sucharskim. W tym czasie młodzież oglądała występy Zespołu Pieśni i Tańca „Powiśle” oraz Teatru Historycznego Chorągwi Komturstwa Gniewskiego. Ale to nie był jeszcze koniec atrakcji – po kolacji odbyła się dyskoteka integracyjna z udziałem zaproszonych gości i uczniów miejscowej szkoły.

Kolejny dzień (1 czerwca) przepełniały atrakcje turystyczne. Rano zwiedzanie kwidzyńskich zabytków w 3 grupach:  Katedra św. Jana Ewangelisty w Kwidzynie i Krypta Trzech Wielkich Mistrzów Krzyżackich w Kwidzynie, Muzeum Zamkowe w Kwidzynie. Szczególnie krypty, które są ewenementem na skalę światową wzbudzały zainteresowanie. „Warsztaty kaligraficzne” prowadzone przez Tomasza Bogdanowicza Kierownika Działu Edukacji Muzeum Zamkowego w Malborku wydawać się miały momentem odpoczynku. Ale prowadzący je w sposób elegancki i skuteczny zmusił wszystkich do wzięcia piór do ręki i zamienienia się w średniowiecznego skrybę z mozołem przepisującego grube annały. Wytwory procy własnych rąk można było wziąć na pamiątkę do domu.

Po południu kolejne warsztaty, tym razem na świeżym powietrzu. Stowarzyszenie Eko-Inicjatywa w Kwidzynie na obszarze Terenów Rekreacyjno-Wypoczynkowych „Miłosna” w Kwidzynie zaproponowało m.in.: zwiedzanie obiektów dawnej stadniny koni, przejażdżki bryczką, warsztat  „Papier czerpany” i „Historie zapisane w drzewach”. Wieczorne ognisko, pieczenie kiełbasek, piosenki śpiewane przy akompaniamencie gitar zakończyły XXXIII sympozjum. Żegnaliśmy się ze łzami w oczach.

Podsumowaniem sprawozdania niech będzie opinia jednej z uczestniczek, która po raz pierwszy była na sympozjum. Zaskoczona atmosferą otwartości, szczerości, wyraziła swe uczucia słowami: „Chciałabym być tak żegnana, jak byłam witana”. Myślę, że świadczą one o tym, że organizatorzy, klubowicze i władze klubu potrafiły w ciągu 27 lat działalności stworzyć klimat nie tylko dogodny dla współpracy między szkołami,  ale przede wszystkim nawiązania bliskich relacji i tego, co bezcenne – przyjaźni (zobacz zdjęcia z XXXIII Sympozjum).

 

XXXII sympozjum 26 V – 29 V 2015 r. w Tłuchowie

Szkoła Podstawowa im. Bohaterów Westerplatte w Tłuchowie, świętując potrójny jubileusz 190-lecia założenia szkoły, 40-lecia nadania imienia oraz 10-lecia przystąpienia do Klubu Szkół Westerplatte, zorganizowała Sympozjum, pokazując swoje dokonania i piękno Ziemi Dobrzyńskiej. Otwarcia zjazdu dokonano na dziedzińcu szkoły, skąd poczty sztandarowe w asyście orkiestry strażackiej przemaszerowały pod Pomnik Poległych i Pomordowanych, a następnie na mszę św. Do miejscowego kościoła. Piękną oprawę muzyczną mszy zagwarantował chór nauczycielski. Uroczystości pierwszego dnia zakończyły przemówienia i występy artystyczne szkolnych dzieci. Bardzo ciekawy okazał się też drugi dzień, podczas którego zwiedzaliśmy zamek w Golubiu-Dobrzyniu, uczestniczyliśmy w warsztatach historycznych oraz obejrzeliśmy Muzeum Poli Negri w Lipnie i kompleks klasztorny bernardynów w Skępem słynący z cudownej figurki Matki Boskiej Brzemiennej z XV wieku.

(zobacz fotografie z sympozjum)

 

XXXI sympozjum 28 V– 31 V 2014 r w Kielcach
Gimnazjum nr 9 w Kielcach gościło uczestników kolejnego sympozjum, które rozpoczęto apelem pamięci na kieleckim Rynku. Po uroczystym otwarciu w Bazylice Katedralnej odbyła się na mszę świętą, a następnie w kinie „Moskwa” przemawiali zaproszeni goście, wystąpił prezes Stowarzyszenia Żołnierzy i Sympatyków 4 Pułku. Po południu dorośli zwiedzali Kielce i okolice (m.in. Karczówkę z klasztorem Pallotynów, Kadzielnię z rezerwatem przyrody, starówkę) oraz składali kwiaty na grobach Westerplatczyków, a młodzież uczestniczyła w grze terenowej, poznając ciekawe zakątki miasta. Trzeciego dnia zorganizowano wyjazd na Łysą Górę, Święty Krzyż, gdzie zwiedzano klasztor Misjonarzy Oblatów oraz Bazylikę Mniejszą i Sanktuarium Relikwii Krzyża Świętego. Następnie w Nowej Słupi urządzono ciekawe warsztaty w Centrum Kulturalno – Archeologicznym, zwiedzano Pałac Biskupów, Regionalne Centrum Naukowo – Technologiczne, czyli zabytkowy dwór obronny w Podzamczu Chęcińskim,  Biobank i Centrum Nauki Leonardo. Na zakończenie dnia było ognisko.

 

XXX sympozjum 6 VI - 8 VI 2013 r. w Zduńskiej Woli

Zespół Szkół Zawodowych nr 1 Obrońców Westerplatte w Zduńskiej Woli był organizatorem kolejnego sympozjum, które rozpoczęło się pełnym humoru przedstawieniem się gospodarzy, prezentacją fotokroniki Sympozjów Klubu Szkół Westerplatte i folderu –kalendarium Klubu.

Część uroczysta, z udziałem wojskowej kompanii honorowej, rozpoczęła się Apelem Pamięci, salwą honorową, złożeniem kwiatów i przemarszem delegacji i pocztów sztandarowych do kościoła. Na program części oficjalnej złożył się występ artystyczny, wykład historyka mgr. Krzysztofa Górnego „Heroizm żołnierzy polskich w czasie kampanii wrześniowej 1939 r.”, projekcja filmu Pawła Chochlewa „Tajemnica Westerplatte”, poprzedzona wprowadzeniem krytyka filmowego polskiej szkoły filmu wojennego. Ze szczególnym zainteresowaniem spotkały się pokazy wyposażenia, uzbrojenia, sprzętu łączności, jakim posługiwali się obrońcy Westerplatte, prezentowane przez kilka grup rekonstrukcyjnych. W programie Sympozjum znalazł się jeszcze koncert Pono i Kazo a także zwiedzanie Zduńskiej Woli. Program Sympozjum powstał we współpracy z Narodowym Centrum Kultury w Warszawie.

 

XXIX Sympozjum 29 V - 1 VI 2012 r. w Opolu

 Publiczna Szkoła Podstawowa nr 1 im. Obrońców Westerplatte w Opolu zaproponowała dwa konkursy: literacki oraz Konkurs Polskiej Piosenki Festiwalowej „Sympozjusz Opole 2012”.

Po Mszy św. odbył się przemarsz delegacji i pocztów sztandarowych przez opolski rynek pod pomnik Bojowników o Polskość Śląska Opolskiego, gdzie z udziałem wojskowej kompani honorowej odbył się Apel Pamięci z salwą honorową wg ceremoniału wojskowego. Apel zakończono złożeniem wieńców. W programie akademii zaprezentowano realizowany przez organizatora projekt edukacyjny „Ich Westerplatte wciąż żyje i trwa” oraz część artystyczną „7 dni obrony”. Spotkanie uświetnił występ chóru. Kierownik Działu Naukowo –Badawczego

Centralnego Muzeum Jeńców Wojennych w Łambinowicach – Opolu dr Piotr Stanek wystąpił z wykładem i prezentacją „Z szablą do niewoli – jenieckie losy majora Henryka Sucharskiego”. Część uroczystą zakończono przemówieniem prezesa Związku Inwalidów Wojennych RP w Opolu podpułkownika Władysława Gawdyna. Interesującym punktem programu był pobyt w Muzeum w Łambinowicach. Oprócz zwiedzanie terenu obozu i wystawy plenerowej „Powrót Majora”, odbyły się tam warsztaty historyczne. Wyjątkowym przeżyciem dla uczestników był udział w próbie generalnej Festiwalu Opolskiego. (zobacz fotografie z sympozjum)

 

XXVIII sympozjum 7 VI - 10 VI 2011 r. w Dąbrówce Malborskiej

Szkoła Podstawowa im. Bohaterów Westerplatte w Dąbrówce Malborskiej urządziła Sympozjum, znając już decyzję władz samorządowych o likwidacji szkoły z dniem 31 sierpnia 2011 r. Organizatorzy zaproponowali szkołom klubowym konkurs literacki, którego tematem były słowa z hymnu klubu „Ich Westerplatte wciąż żyje i trwa, co dzień nasze trudy dźwigamy”. Program części oficjalnej realizowany był wspólnie z wojskową kompanią honorową w formie Apelu Pamięci z salwą honorową i przemarszem. Następnie uczniowie przedstawili program artystyczny, a dr Andrzej Drzycimski wygłosił wykład z prezentacją „Wszystko zaczęło się na Westerplatte” i obdarował szkoły swoją książką „Westerplatte 1939. Przed szturmem”. Sympozjum towarzyszyły wystawy: prac uczniowskich i IPN–u Gdańsk. Na część turystyczną Sympozjum złożyło się: wycieczka „Nasze Powiśle” do Waplewa, Sztumu, Białej Góry, warsztaty edukacyjne na zamku w Malborku oraz zwiedzanie Stutthofu.

 

XXVII sympozjum 8 VI - 11 VI  2010 r. w Jabłonce

Zaproszenie przez Zespół Szkół im. Bohaterów Westerplatte w Jabłonce na Orawie na kolejne sympozjum wiązało się z odbyciem podróży na drugi koniec Polski. Gospodarze pokazali uczestnikom piękno swej „małej ojczyzny”, prezentując jego muzykę, strój, zwyczaje, potrawy oraz budownictwo. Uczniowie z Jabłonki zainscenizowali orawskie wesele, w Skansenie Orawskim w Zubrzycy Górnej odbyły się bogate w treści warsztaty rękodzielniczych, gdzie każdy mógł spóbować upiec chleb z własnoręcznie wymłóconego i zmielonego zboża. Zwiedzano Muzeum Babiogórskiego Parku Narodowego w Zawoi i kościół w Orawce. Wyjątkowym przeżyciem było uczestnictwo w pogrzebie śp. Zbigniewa Ramskiego, dyrektora Szkoły Podstawowej nr 1 im. Bohaterów Westerplatte w Cichem, organizatora XXII Sympozjum w 2005 r.

 

XXVI sympozjum 28 VIII - 1 IX 2009 w Gdańsku
     W 70. rocznicę wybuchu II wojny światowej Sympozjum Klubu Szkół Westerplatte mogło się odbyć tylko w tym miejscu – na Westerplatte. W program XXVI zjazdu placówek, mających za patrona obrońców Wojskowej Składnicy Tranzytowej, wplecione były imprezy towarzyszące obchodom rocznicowym. Nasza szkoła, reprezentowana przez Paulinę Chruścińską, Paulę Lipińską, Paulinę Sitarz, Urszulę Piwowarską i Marcina Szwedowskiego oraz nauczycielkę Jolantę Obód, brała udział we wszystkich imprezach zaproponowanych przez organizatorów – Zespół Szkół Morskich im. Bohaterskich Obrońców Westerplatte w Gdańsku.
        Cztery dni sympozjum przepełniały krople historii: te najdawniejsze - gotyckie, te dawne – tragiczne i uświęcone żołnierską krwią i te niedawne – równie bolesne i całkiem jeszcze niezrozumiałe dla młodych uczestników.
        Pierwszy dzień (29 sierpnia 2009 r.), a w zasadzie wieczór, przeznaczony został na spotkanie wszystkich uczniów i nauczycieli z zaproszonymi kombatantami i gośćmi sympozjum. Każda szkoła witała się i krótko prezentowała. Zaskoczyła nas miła, serdeczna, atmosfera. Nasza szkoła, która jest członkiem-założycielem KSW, witana była jak dobra, oczekiwana przyjaciółka. W części edukacyjnej wysłuchaliśmy wykładu prof. Andrzeja Drzycimskiego „Westerplatte wczoraj i dziś”. Niewątpliwie ważnym elementem tego spotkania była wiadomość, że jest wśród nas Westerplatczyk, kpt. Ignacy Skowron. W czasie obrony walczył w stopniu kaprala w wartowni nr 2. Obecnie ma 95 lat, jest cichym, skromnym, pogodnym człowiekiem. Poprosiliśmy go o autograf i zrobienie kilku zdjęć.

        Drugi dzień (30 sierpnia 2009 r.) wypełniło nam zwiedzanie Gdańska. Atrakcją była przejażdżka „smoczymi łodziami” po Motławie. Późnym wieczorem braliśmy udział w uroczystej mszy inaugurującej nowy rok szkolny w Bazylice Mariackiej wraz z uczniami ZSM, wystrojonymi w przepiękne mundury, kombatantami i przedstawicielami 35 szkół z całej Polski w strojach galowych i regionalnych.
          Dzień trzeci – 31 sierpnia 2009 r. Już o 7.30 staliśmy na Placu Trzech Krzyży, czekając na byłego prezydenta Lecha Wałęsę, który składał kwiaty pod bramą Stoczni Gdańskiej w rocznicę podpisania porozumień sierpniowych. Zanim to nastąpiło udzieliliśmy wywiadu dziennikarce TVN, która pytała o to, czym jest „Solidarność” dla młodych ludzi i jakie wartości wniosła do naszego życia społecznego. Nasza uczennica, Ula, została wybrana do delegacji składającej kwiaty po prezydencie. Następnie udaliśmy się na spotkanie z Lechem Wałęsą, zdobyliśmy autograf i pamiątkowe zdjęcia (jedno z nich ukazało się nazajutrz w „Dzienniku Bałtyckim”). Kolejnym punktem programu było zwiedzanie wystawy „Drogi do wolności” oraz Zespołu Szkół Morskich. Wieczorem poczet sztandarowy znowu znalazł się pod stocznią. Tym razem uczestniczyliśmy w obchodach rocznicy z udziałem Prezydenta Lecha Kaczyńskiego, Wicepremiera Waldemara Pawlaka, Marszałka Senatu Bogdana Borusewicza i innych osobistości życia politycznego.
        Dzień finałowy – 1 września, rozpoczął się dla nas o 3.00. Około czwartej przechodziliśmy drogą oświetloną pochodniami w pobliże pomnika. Poczty sztandarowe stały w równych szeregach w chłodzie poranka, w blasku płonących zniczy, w huku salwy honorowej. Powoli wstawał dzień. Słuchaliśmy słów apelu kapitana Ignacego Skowrona, prostych i zrozumiałych dla wszystkich: „Nigdy więcej wojny”.
        Po południu kilka godzin spędziliśmy na półwyspie, składając kwiaty na grobie naszego patrona, mjra Henryka Sucharskiego oraz uczestnicząc w centralnych uroczystościach.
        Wieczorem wróciliśmy do domu.
       XXVI Sympozjum dało nam moc wzruszeń: potkania z żywymi świadkami historii, bliskość wielu znanych osób, wywiady z dziennikarzami telewizji i różnych programów radiowych, czy choćby dwukrotne przejście przez kontrolę antyterrorystyczną. Nowe doświadczenia i zdobyte umiejętności a przede wszystkim honor reprezentowania swojej szkoły w tak ważnych momentach historycznych to nagroda na zmęczenie i trudy
(zobacz fotografie z XXVI sympozjum).

Spotkanie z Lechem Wałęsą (fot. Polska Dziennik Bałtycki)

 

XXV sympozjum 28-31 V 2008 w Odrzywole
Organizatorem XXV Sympozjum była Szkoła Podstawowa im. mjr. Henryka Sucharskiego w Odrzywole. Patronat nad uroczystościami objął senator RP Stanisław Karczewski. Ta malowniczo położona gminna wioska po raz pierwszy była organizatorem Sympozjum, które poświęcone było osobie Jana Zieji, legendarnego kapłana ze wsi Osse, położonej na Ziemi Opoczyńskiej. Razem z 28 innymi delegacjami z całej Polski zakwaterowani zostaliśmy w internacie Zespołu Szkół Ekonomicznych w Lipinach.
     Sympozjum rozpoczęło się od uroczystego przemarszu pocztów sztandarowych do kościoła parafialnego w Odrzywole. Po mszy świętej skierowaliśmy się do hali gimnastycznej, gdzie odbyła się oficjalna część Jubileuszowego XXV Sympozjum, w czasie którego miała miejsce okolicznościowa akademia, rozstrzygnięto konkurs plastyczny, a następnie uczniowie PSP w Odrzywole wykonali część artystyczną.
      Tego samego dnia udaliśmy się do niewielkiej wsi Myślakowice, gdzie mieliśmy możliwość zwiedzenia Izby Regionalnej oraz obejrzenia występu zespołu ludowego „Znad Drzewiczki” oraz szkolnego zespołu „Mateuski”.
      30.05. wyjechaliśmy na wycieczkę autokarową do Muzeum Instrumentów Ludowych w Szydłowcu. Zwiedziliśmy również Muzeum Jana Kochanowskiego w Czarnolesie oraz Muzeum Wsi Radomskiej w Radomiu.
zobacz fotografie z XXV sympozjum

 

XXIV sympozjum 30 V - 2 VI 2007 Resko - Kołobrzeg
        Organizatorami sympozjum w Resku były: Gimnazjum w Resku, którego dyrektorem jest Adam Szatkowski, inicjator powstania i prezes Klubu Szkół Westerplatte oraz Szkoła Podstawowa im. mjra H. Sucharskiego.
        Do pięknego Kołobrzegu, gdzie byliśmy zakwaterowani, przybyły delegacje 33 szkół. W drugim dniu, w czasie wycieczki autokarowej zwiedziliśmy Rewal, Trzęsacz, a na cmentarzu w Kołczewie odbyła się wzruszająca uroczystość przy grobie westerplatczyka – Konstantego Żuławskiego. Potem pojechaliśmy do Międzyzdrojów i Kamienia Pomorskiego. W kamieńskiej katedrze wysłuchaliśmy koncertu organowego. Po powrocie do Kołobrzegu uczestnicy sympozjum spotkali się przy ognisku.
        1 czerwca pojechaliśmy do Reska, gdzie na boisku Szkoły Podstawowej rozpoczęto część oficjalną od przekazania organizatorom sztandaru Klubu. Następnie przemaszerowaliśmy do kościoła na mszę św. Po mszy w Gimnazjum rozpoczęła się uroczysta część sympozjum, w trakcie której mieliśmy możliwość obejrzenia nagrodzonych przez gospodarzy prezentacji pracy szkół klubowych z patronem i realizacji zadań klubowych. Po części artystycznej i zwiedzeniu wystawy okolicznościowej przeszliśmy do budynku szkoły Podstawowej, gdzie uczestniczyliśmy w prezentacji pracy szkoły z patronem.
        W ostatnim dniu sympozjum popłynęliśmy statkiem na wycieczkę w morze, następnie z przewodnikiem zwiedzaliśmy zabytki Kołobrzegu.

zobacz zdjęcia z XXIV sympozjum

 

XXIII sympozjum 31 VI-3 VI 2006 w Ujeździe
 „Jeszcze się kiedyś Polsce przydamy” – te słowa wypowiedziane przez majora Henryka Sucharskiego stały się motorem spotkania delegacji 30 szkół przybyłych z całej Polski do Ujazdu.Gospodarzem spotkania była Szkoła Podstawowa im. Obrońców Westerplatte i Publiczne Gimnazjum. Naszą szkołę reprezentowała delegacja laureatów II etapowego konkursu historycznego: Nikodem Jedynak z kl. V d, Weronika Pliszczyńska kl. V a i Katarzyna Nowicka z kl. V a wraz z opiekunami: B. Fornal, Marzeną i Mirosławem Łowickimi – rodzicami Kasi (którzy swoim samochodem zawieźli nas do Ujazdu).


2006 r. Delegacja szkoły: Weronika Pliszczyńska, Nikodem Jedynak, Katarzyna Nowicka

Na placu Kościuszki w Ujeździe nastąpiło przekazanie sztandaru klubowego organizatorom sympozjum. Po powitaniu przez wójta Gminy Ujazd, poczty sztandarowe, orkiestra i kompania reprezentacyjna XXV Brygady Kawalerii Powietrznej udały się do kościoła p.w. św. Wojciecha na mszę św. celebrowaną przez ks. biskupa Ireneusza Pękalskiego w intencji żywych i zmarłych obrońców Westerplatte. Po mszy składaliśmy kwiaty na grobie westerplatczyka Stefana Duzika i grobach żołnierzy września 1939 r.W czasie uroczystości na dziedzińcu szkolnym po powitaniu nas przez dyrektora szkoły i wystąpieniu zaproszonych gości, przyjęto do Klubu nowych członków – 2 szkoły z Gdańska. Następnie ogłoszono wyniki i wręczono dyplomy oraz nagrody laureatom konkursów: literackiego i plastycznego.
     Uczeń naszej szkoły Dawid Kukliński z kl. IV a otrzymał nagrodę specjalną w konkursie plastycznym „Tu mieszkam. Stąd jestem”. Wojciech Wiśniewski z kl. VI b zdobył pierwsze miejsce w Konkursie Literackim „Jeszcze się kiedyś Polsce przydamy” w kategorii szkół podstawowych (przeczytaj nagrodzoną pracę). Na konkurs wpłynęły 72 prace.
     Po złożeniu kwiatów pod pomnikiem (repliką pomnika z Westerplatte), poświęconym czterem westerplatczykom z Ujazdu: Ryszardowi Duziakowi, Stefanowi Duziakowi, Michałowi Pryczce, Janowi Donatowi Zdunkiewiczowi oraz nauczycielom z Gminy Ujazd zamordowanym w okresie okupacji niemieckiej, odbył się apel poległych.Po przerwie obejrzeliśmy część artystyczną i pojechaliśmy do jednostki wojskowej w Tomaszowie Mazowieckim. Żołnierze XXV Brygady Kawalerii Powietrznej pokazali nam swój sprzęt i zaprosili na wojskową grochówkę. Wieczorem młodzież bawiła się na dyskotece w szkole.W części turystycznej zwiedziliśmy: Rezerwat Niebieskie Źródła położony w dolinie Pilicy. Źródła te to dwa wywierzyska oddzielone od siebie wyspą. W każdym pulsuje po kilkanaście minigejzerów. Woda przybiera niebiesko-błękitno-zieloną barwę. W skansenie Rzeki Pilicy w XIX-wiecznym drewnianym młynie wodnym oglądaliśmy makiety młynów wodnych, kolekcję kamieni młyńskich. Osobny dział skansenu tworzą wydobyte z Pilicy pojazdy pancerne z czasów II wojny światowej i inne zabytki militarne.
     Na terenie Spalskiego Parku Krajobrazowego obejrzeliśmy Ośrodek Hodowli Żubrów im. Prezydenta RP Ignacego Mościckiego. Liczebność stada hodowlanego wynosi ok. 20 żubrów, my widzieliśmy 3. W Inowłodziu, w jednym z najstarszych miast Polski, którego wzmianki pochodzą z 1145 r. zwiedzaliśmy romański kościół obronny p.w. św. Idziego z końca XI w., którego fundatorem był Władysław Herman. Jak głosi legenda ufundowanie kościoła było związane z narodzinami syna Władysława – Bolesława Krzywoustego.
     Z zewnątrz podziwialiśmy jaskinie tzw. Groty Nagórzyckie powstałe po eksploatacji piasku i piaskowca kwarcowego prowadzonej w XVII w. Z grotami związana jest legenda o zbóju Madeju, który jedną z jaskiń obrał sobie za swoją kryjówkę – nazwano ją Madejowym Łożem. Po południu odbyło się zebranie sprawozdawczo-wyborcze zarządu Klubu Szkół Westerplatte za okres od kwietnia 2002 do maja 2006 r. W czasie obrad przedstawiono sprawozdanie zarządu Klubu za IV kadencję, wybrano nowe władze i wytyczono nowe zadania. W tym czasie młodzież zwiedzała Ośrodek Przygotowań Olimpijskich w Spale, a Kamila Skolimowska specjalnie dla nich przedłużyła swój trening.
     W ostatnim dniu sympozjum byliśmy w muzeum – Domu Pamięci Walki i Męczeństwa Leśników i Drzewiarzy Polskich w Spale. Jest on hołdem oddanym leśnikom i drzewiarzom, członkom ich rodzin poległych z bronią w ręku w czasie II wojny światowej. W Konewce zwiedzaliśmy niemieckie stanowisko dowodzenia dla pociągów sztabowych – schron kolejowy o długości 380 m i schrony techniczne. Do schronu wjeżdżały pociągi (do 38 wagonów), wykorzystywano go też jako magazyny amunicji. Do dziś krążą opowieści o tajemniczych podziemnych schronach. Dotychczasowa penetracja wskazuje na możliwość istnienia podziemnych kondygnacji. W oświetlonym schronie oglądaliśmy ekspozycję militariów, wystawę związaną z historią II wojny światowej. Po obiedzie i pożegnaniach obiecaliśmy sobie, że spotkamy się na żywej lekcji historii podczas XXIV Sympozjum w Złotoryi, na które nasza szkoła została zaproszona.

 

 XXII Sympozjum 1-4.VI.2005 r w Cichem
Na takie  zaproszenie  odpowiedziało 36 szkół. Mieszkaliśmy w  Wojskowym  Domu  Wypoczynkowym „Kościelisko” . Budynek wzniesiono w 1902 r. z inicjatywy Marii Curie-Skłodowskiej (siostry Bronisławy Dłuskiej), Henryka Sienkiewicza i Ignacego Paderewskiego. To dawne sanatorium Bronisławy i Kazimierza Dłuskich.Prezentację szkół klubowych zdominował występ dziecięcego zespołu „Mali Miętusianie”, działający przy Szkole Podstawowej nr 1 w Cichem i oddziale Związku Podhalan.

 


2005 r. Delegacja naszej szkoły na hali. Barbara Fornal, Paweł Franckowski, Karolina Hajdukiewicz, Damian Pieniek

 Następnego dnia uczestniczyliśmy w góralskiej mszy świętej, którą odprawił kardynał Franciszek Macharski, a w holu szkolnym odsłonił tablicę pamiątkową. Po części oficjalnej i artystycznej nauczyciele, rodzice i uczniowie (wszyscy w góralskich strojach) ugościli nas buncem, bryndzą i oscypkami. Żołnierze z Wojsk Ochrony Pogranicza prezentowali  nam swój sprzęt i służbowe psy. Wieczorem zespół „Mali Miętusianie” zaprezentował wesele góralskie. W czasie obrad klubowych uchwaliliśmy zmieniony statut Klubu Szkół Westerplatte.
Następny dzień , to same atrakcje turystyczne Podhala: skansen w Chochołowie i rowerowo – piesza wycieczka do Doliny Chochołowskiej. Szliśmy przez Siwą Polanę  do Mucisk i dalej pod górę kamienistą drogą na Polanę Chochołowską, gdzie w schronisku PTTK 23.VI.1983 r. Jan Paweł II spotkał się w konspiracji z Lechem Wałęsą. Wytrwali piechurzy poszli dalej „szlakiem papieskim” do Doliny Jarzębczej. Po powrocie na Siwej Polanie wystąpił dla nas Zespół „Regle” z Poronina i „Mali Miętusianie”, a my delektowaliśmy się pieczonym baranem. Żal było wracać do Kwidzyna, ale czekając na połączenie kolejowe poszliśmy na krakowski Rynek.

 

 XXI Sympozjum 21-24.IV.2004 r. w Wyszkowie
Na Sympozjum zaprosiły nas dwie szkoły: Gimnazjum nr 2 im. Obrońców Westerplatte w Wyszkowie i Zespół Szkół Publicznych w Jelonkach. Ciekawym punktem programu (wprowadzonym na sympozjum w  Koninie) były prezentacje szkół i regionów, z których przybyły delegacje. Następnego dnia, delegacje ze sztandarami i orkiestrą, przemaszerowały do kościoła p.w. Św. Idziego na uroczystą mszę świętą. W  Domu  Kultury  „Hutnik”  rozpoczęła  się część  oficjalna i zapoczątkowano obrady klubowe. Po południu w sali gimnastycznej gimnazjum braliśmy udział w przeglądzie piosenki o tematyce morskiej.
Wielkim przeżyciem drugiego dnia sympozjum było dla nas zwiedzanie terenu obozu koncentracyjnego w Treblince. W Jednostce Wojskowej w Komorowie uczestniczyliśmy w apelu poległych. W Komorowie - Ostrowi Mazowieckiej, w latach 1929-1930, wówczas kapitan Henryk Sucharski, był instruktorem Szkoły Podchorążych Piechoty. Zwiedziliśmy jednostkę i byliśmy na seansie w planetarium. Po południu gościliśmy w Zespole Szkół Publicznych w Jelonkach, gdzie uczestniczyliśmy w uroczystym odsłonięciu płaskorzeźby poświęconej Bohaterom Westerplatte. W ostatnim dniu Sympozjum zwiedzaliśmy Wyszków i okolice.

 

XX Sympozjum 21-24.V.2003 r. w Tczewie
Na jubileuszowe sympozjum zorganizowane  przez Gimnazjum nr 2 im. mjra Henryka Sucharskiego  przybyły delegacje 27 szkół zrzeszonych w Klubie. 22 maja 2003 r. po mszy świętej za Ojczyznę w Kościele Parafialnym p.w. Św. Józefa przy dźwiękach  Orkiestry Harcerskiej udaliśmy się do Tczewskiego Centrum Kultury.  Po inauguracji wysłuchaliśmy montażu słowno – muzycznego „A to Polska  właśnie…”. Rozstrzygnięto również ogólnopolski konkurs plastyczno – literacki ( w którym braliśmy udział)  „Mała Ojczyzna we Wspólnej Europie”. Po południu udaliśmy się na Westerplatte, by złożyć wiązankę  kwiatów na grobie naszego patrona i uczestniczyć w Apelu Poległych. Następnego dnia, poznając piękny kociewski region, zwiedziliśmy Muzeum Wisły w Tczewie, Muzeum Diecezjalne i Katedrę w Pelplinie oraz Muzeum Zamkowe w Gniewie. Uczestniczyliśmy też w pokazach rycerskich.

 

 XIX Sympozjum 25-27.IV.2002 r. w Kielcach
   To właśnie pochodzący z Kielc w 1939 r.  82 osobowy oddział żołnierzy objął okresową służbę na Westerplatte. Wielu z nich wróciło w rodzinne strony, wielu z nich odeszło od nas na zawsze. Pozostali ze względu na stan zdrowia i wieku nie  mogli przyjechać na sympozjum zorganizowane przez Gimnazjum nr 9 im. mjra Henryka Sucharskiego. Wspólnie z delegacjami 31 szkół uczestniczyliśmy w uroczystości  nadania  imienia i wręczenia sztandaru. Gimnazjum nr 9 powstało na bazie dotychczasowej Szkoły Podstawowej nr 22 i przejęło tradycje związane z Patronem.
   XIX Sympozjum kończyło trzecią kadencję władz Klubu, było sympozjum sprawozdawczo – wyborczym. Zwiedzając piękna Ziemię Świętokrzyską, byliśmy w Krzemionkach Opatowskich. Weszliśmy na Święty Krzyż od strony Jodłowego Dworu i zeszliśmy Drogą Królewską do Słupi Nowej. Wróciliśmy do Kielc na Bukówkę, by zwiedzić teren koszar historycznej  2 Dywizji Piechoty Legionów, spotkać się przy ognisku i wojskowej grochówce. Przed wyjazdem do domu w Kielcach obejrzeliśmy Kadzielnię, Muzeum Narodowe i Wzgórze Zamkowe.

 

XVIII Sympozjum 26-28.IV.2001 r. w Koninie
Szkoła Podstawowa nr 9 im. Bohaterów Westerplatte gościła 27 delegacji szkół klubowych, także piętnastu żyjących obrońców Westerplatte. Niestety bohaterowie Westerplatte nie mogli przybyć na spotkanie. Ich wiek, częste choroby wykluczają udział w tych uroczystościach. O przebiegu sympozjum są zawsze informowani przez organizatorów. W sympozjum natomiast brała udział córka Westerplatczyka z Konina Piotra Barańskiego, pani Urszula  Barańska z rodziną. Obecni byli przedstawiciele Akademii Marynarki Wojennej z Gdyni. Choć Akademia nie jest członkiem Klubu, to współpracuje z konińską dziewiątką. W czasie przemarszu do Konińskiego Domu Kultury towarzyszyła nam orkiestra Zespołu Szkół Górniczych w Koninie oraz jazda konna Szwadronów Polskich. Prezes klubu p. Adam Szatkowski przekazał gorące pozdrowienia od Wiktora Białousa-Bielasa i Franciszka Żołnika. Po części oficjalnej i artystycznej, po południu zwiedzaliśmy piękną, bogato wyposażoną szkołę, a w hali  sportowej obejrzeliśmy pokaz karate.
Następnego dnia  zwiedzaliśmy Sanktuarium Maryjne w Liczeniu. Wzięliśmy udział w mszy św. w Złotej Kaplicy, którą celebrował ks. biskup Bronisław Dembowski. W drodze powrotnej do Konina obejrzeliśmy odkrywkę „Joźwin” w Kopalni Węgla Brunatnego „Konin”.

 

XVII Sympozjum 27-30.IV.2000 r. w Krakowie
Po raz drugi XIII Liceum Ogólnokształcące im. Bohaterów Westerplatte zaprosiło nas do pięknego Krakowa, który w 2000 r. był stolicą kulturalną świata. W sympozjum wzięło udział 39 delegacji ze szkół podstawowych, gimnazjów i średnich z całej Polski oraz Westerplatczyk – mjr Wiktor Białous-Bialas. Sympozjum rozpoczęło się od uroczystej  mszy św. w Bazylice Najświętszej Maryi Panny, podczas której został poświęcony nowy sztandar XIII Liceum. Po mszy, pochód z pocztami sztandarowymi szkół,  przemaszerował, przy dźwiękach orkiestry wojskowej Garnizonu Krakowskiego, ul. Floriańską do Barbakanu, gdzie dyrektor szkoły otrzymał nowy sztandar z rąk Westerplatczyka p. Wiktora Białousa-Bielasa, dla którego sympozjum krakowskie było niestety ostatnim – 16 sympozjum, w którym uczestniczył.
Część oficjalna odbyła się w sali konferencyjnej dowództwa Korpusu Powietrzno – Zmechanizowanego. Odczytany został list z kancelarii papieskiej w imieniu Jana Pawła II z wyrazami szacunku dla obrońców Westerplatte i podziękowaniami dla młodzieży za pamięć o jego obrońcach. Ogłoszono wyniki konkursu „Moje spotkania z Krakowem”, w którym braliśmy udział. Na konkurs wpłynęło ponad 180 prac plastycznych, wierszy i opowiadań. Tradycyjnie odwiedziliśmy groby Westerplatczyków kpt. Franciszka Dąbrowskiego i mjra Mieczysława Słabego na cmentarzu Rakowieckim.

 

XVI Sympozjum 6-8.V.1999 r. w Przasnyszu i Krępie Nowej
Honorowymi gośćmi byli mjr Wiktor Białous-Bielas i por. Wacław Ciepłucha. Odczytano list od Antoniego Fiedorczuka i Edmunda Spławskiego, którzy ze względu  na stan zdrowia nie mogli przyjechać na spotkanie. Na sympozjum organizowane przez Zespół Szkół Zawodowych im. mjra H. Sucharskiego w Przasnyszu i Szkołę Podstawową w Krępie Nowej im. mjra H. Sucharskiego przybyły delegacje 29 szkół.

 


6.05.1999. Poczet sztandarowy. Marlena Żuk, Krzysztof Tatarowski, Sylwia Reimus

 Spotkanie rozpoczęliśmy od poznania największego  zakładu przemysłowego miasta ABB ZWAR. Uroczystości oficjalne rozpoczęły się od odsłonięcia tablicy z nazwą nowej ulicy, biegnącej tuż za ogrodzeniem szkoły. Na wniosek ZSZ Rada Miasta podjęła uchwałę o nazwaniu jej imieniem „Obrońców Westerplatte”. Byliśmy wzruszeni obserwując jak Wiktor Białous-Bielas i Wacław Ciepłucha, przy dźwiękach marsza, odsłaniali tablicę z tak bliską wszystkim nazwą. Po uroczystości przemaszerowaliśmy do kościoła Ojców Pasjonistów, gdzie odprawiono mszę w intencji Westerplatczyków. Minutą ciszy  uczciliśmy pamięć zmarłych od ostatniego spotkania Westerplatczyków: Stanisława Salwiraka, Michała Pryczka, Juliana Dworakowskiego, Konstantego Żuławskiego i Jana Zdeba.
Po prezentacji szkół i obradach klubowych  uczestników sympozjum, pan Wiktor Białous-Bielas ,jak zwykle ciekawie i barwnie, opowiadał o bohaterskiej obronie Westerplatte. Następnie pojechaliśmy do Szkoły Podstawowej  w Krępie Nowej na spotkanie z nauczycielami, uczniami, ich rodzicami. Obejrzeliśmy ekspozycję prac artystycznych uczniów, sale lekcyjne, ogródek geograficzny i ogród szkolny. W następnym „turystycznym” dniu zwiedzaliśmy: Sanktuarium Św. Stanisława Kostki w Rostkowie, Muzeum Romantyzmu w Opinogórze, Dom Polonii w Pułtusku. Ostatniego dnia sympozjum zwiedzaliśmy zabytki Przasnysza.

 

XV Sympozjum 28-30.V.1998 r. w Pasłęku
Organizatorem była Szkoła Podstawowa nr 3 im. mjra Henryka Sucharskiego. Przyjechały delegacje z 34 szkół i nasi Westerplatczycy – Wiktor Białous-Bielas i Michał Pryczek. Inaugurację uświetniła nauczycielka historii ze Szkoły Podstawowej nr 7 z Lęborka, Małgorzata Chmielewska wręczając na ręce prezesa p. Adama Szatkowskiego egzemplarz swojej pracy magisterskiej poświęconej Westerplatczykom. Tytuł pracy: „Westerplatte i Westerplatczycy 1925-1989. Historia i tradycja”. Jeden z rozdziałów poświęcony został Klubowi Szkół Westerplatte.
Było to ważne sympozjum sprawozdawczo – wyborcze, a w międzyczasie odbyła się promocja książki p. Stanisławy Górnikiewicz „Westerplatte. Wojna i pamięć”, a także nowych wydawnictw pedagogicznych. Niezwykłym przeżyciem była wycieczka po jeziorze Drużno i Kanale Elbląsko – Ostródzkim z pięcioma pochylniami, a także do Fromborka. Zwiedzaliśmy Wzgórze  Katedralne, wysłuchaliśmy koncertu organowego w  katedrze. Tutaj pożegnaliśmy Westerplatczyka, p. Wiktora Białousa-Bielasa, podwożąc go prawie pod drzwi jego domu.

 

 XIV Sympozjum 16-18.X.1997 r. w Kielcach
Na sympozjum zaprosiła nas Szkoła Podstawowa nr 12  im. Bohaterów Westerplatte i Szkoła Podstawowa nr 21 im. mjra Henryka Sucharskiego. Ucieszyliśmy się ze spotkania z Westerplatczykami: Feliksem Głowackim, Michałem Pryczkiem, Wiktorem Białousem-Bielasem i Stanisławem Salwirakiem. Pobyt w Kielcach umożliwił nam poznanie Jednostki Wojskowej na Bukówce. Miejsca, gdzie sformowano pluton wartowniczy, który bronił Westerplatte. Dzisiaj mieści się tam ośrodek przygotowań żołnierzy Wojska Polskiego do służby w misjach pokojowych ONZ. Organizatorzy przygotowali bardzo ciekawy program turystyczny. Byliśmy na wycieczce w Górach Świętokrzyskich, zwiedzaliśmy jaskinię Raj i Muzeum Wsi Kieleckiej w Tokarni oraz ruiny zamku w Chęcinach.

 

 XIII Sympozjum 23-25.V.1997 r. w Gdańsku
To kolejne sympozjum przygotowane przez Zespół Szkół Morskich im. Bohaterskich Obrońców Westerplatte. Uczestniczyliśmy w nim wspólnie z 35 szkołami. Nie zawiedli Westerplatczycy: Wiktor Białous-Bielas, Stanisław Salwirak, Michał  Pryczek i Julian Dworakowski. Pan Stanisław Salwirak opowiedział nam o bohaterskich dniach obrony Westerplatte. Organizatorzy zaproponowali 2 konkursy literacki pt. „Gdańsk – moją fascynacją” i plastyczny pt. „Mój obraz Gdańska”, który odbył się na s/s „Sołdek”. Obie prace naszych  uczennic, Kasi Grządki i Justyny Brzozowskiej otrzymały nagrody.
Wyjątkową atrakcją była wycieczka katamaranem „Rubin” z Gdańska na Hel, w trakcie której odbył się chrzest morski. Zwiedzaliśmy Muzeum Morskie i pozostałości systemu obronnego Helu. Byliśmy też na Westerplatte, gdzie odbył się hołd poległych, złożyliśmy kwiaty na grobie mjra H. Sucharskiego i wysłuchaliśmy opowieści  p. Czesława Nowaka o Wolnym Obszarze Celnym i cmentarzu żołnierzy na Westerplatte. Była to dla nas wyjątkowa okazja spacerować po tym miejscu wraz w Westerplatczykami.

 

XII Sympozjum 3-5.X.1996 r. w Strzelinie
Na XII Sympozjum do Zespołu Szkół Zawodowych im. Bohaterów Westerplatte przybyło 35 delegacji szkół podstawowych i średnich. Do Strzelina przyjechali uczestnicy walk na Westerplatte – Wiktor Białous-Bielas, Michał Pryczek, Stanisław Salwirak i  p. Stanisława Górnikiewicz -Kurowska.
Braliśmy udział w ślubowaniu kl. I. pod Pomnikiem Wdzięczności, Westerplatczycy złożyli wiązanki kwiatów. W miejscowym kinie odbyły się obrady klubowe i część artystyczna. W kościele p.w. Podwyższenia Krzyża Świętego ks. biskup Jan Tyrawa odprawił mszę św. w intencji Obrońców Westerplatte.
4 X byliśmy na wycieczce w Kotlinie Kłodzkiej. Zwiedzaliśmy Sanktuarium Maryjne Ojców Redemptorystów w Bardzie Śląskim, bazylikę w Wambierzycach, weszliśmy na Szczelinie i zwiedziliśmy kaplicę czaszek w Kudowie Czermnej. W trzecim dniu sympozjum odbyły się obrady Klubu Szkół Westerplatte, na którym  omówiono sprawy organizacyjne. Na zakończenie sympozjum odbyła się wycieczka do strzelińskich kamieniołomów.

 

XI Sympozjum 18-20.IV.1996 r. w Rypinie
W spotkaniu zorganizowanym przez Szkołę Podstawową nr 1 im. mjra Henryka Sucharskiego wzięło udział 35  szkół. W sympozjum uczestniczyli Westerplatczycy, p. Stanisława Górnikiewicz – Kurowska – biograf Westerplatczyków, Wiktor Kurowski – autor wielu publikacji o Westerplatte wydanych w Anglii oraz p. dr Andrzej Drzycimski – autor pierwszej biografii mjra H. Sucharskiego.
Na program sympozjum składały się: 3 akademie okolicznościowe, obrady i rozstrzygnięcie konkursu na hymn Klubu, spotkanie z gronem pedagogicznym rypińskiej jedynki, występ chóru nauczycielskiego „Belcanto”, msza św. w kościele św. Stanisława Kostki w intencji Westerplatczyków, zwiedzanie Muzeum Ziemi Dobrzyńskiej. Były także wycieczki do Szafarki i Golubia. Spotkanie było szansą poznania regionu, wymiany doświadczeń w różnych dziedzinach pracy szkoły, ale głównie kolejnego spotkania z Westerplatczykami, ich biografami, autorami książek i publikacji.

 

IX Sympozjum 27-30.IV.1995 r. w Krakowie
Organizatorem Sympozjum było XIII Liceum Ogólnokształcące im. Bohaterów Westerplatte. Przyjechali na nie  najważniejsi goście, czyli Westerplatczycy: Wiktor Białus –Bielas, Julian Dworakowski, Michał Pryczek, Stanisław Salwirak i Franciszek Żołnik oraz 34 delegacje  ze  szkół  podstawowych i średnich z całej Polski. Sympozjum rozpoczęło się mszą św. w Katedrze na Wawelu celebrowaną przez kardynała Franciszka Macharskiego, podczas której został poświęcony sztandar Klubu Szkół Westerplatte. Po mszy pochód z pocztami sztandarowymi szkół uczestniczących w Sympozjum. Westerplatczycy,  zaproszeni  goście i młodzież  przemaszerowali Drogą Królewską na Plac Matejki, gdzie nastąpiło przekazanie sztandaru Klubowi. Po uroczystości odbył się apel poległych, a następnie złożono wieńce na Grobie Nieznanego Żołnierza. Po południu zwiedzaliśmy komnaty na Wawelu.
Następnego dnia, w sali konferencyjnej Krakowskiego Okręgu Wojskowego rozpoczęły się obrady Sympozjum. Po wystąpieniach zaproszonych gości został odczytany list z kancelarii papieskiej w imieniu Jana Pawła II z wyrazami szacunku dla obrońców Westerplatte i podziękowanie dla młodzieży za pamięć o jego obrońcach. Ogłoszono wyniki Konkursu Literackiego na temat „Westerplatte – tradycja żywa czy martwa” i „Miejsce Westerplatte w  wojnie obronnej i pamięci narodowej Polaków”, w którym wzięło udział 165 uczniów z 21 szkół (my również).
Uczestnicy Sympozjum odwiedzili groby westerplatckich oficerów na Cmentarzu Rakowieckim, kapitana Franciszka Dąbrowskiego i majora Mieczysława Słabego.  Wzięliśmy udział w spektaklu „Piosenki Jacguesa Brela” w wykonaniu artystów Teatru Ludowego. W ostatnim dniu pojechaliśmy do Ojcowskiego Parku Narodowego, gdzie spacerowaliśmy doliną  Prądnika na Złotą Górę. Tam też odbyło się ognisko pożegnalne. W czasie Sympozjum poznawaliśmy  osiągnięcia szkół w pracy wychowawczej  związanej z patronem, pogłębialiśmy  wiadomości o losach Westerplatczyków. Najciekawszymi chwilami  tego spotkania były bezpośrednie rozmowy z bohaterami walk o Westerplatte.

 

VII Sympozjum 4-6 IX 1993 r. w Gdańsku
Po raz drugi gościliśmy w Zespole Szkół Morskich im. Bohaterskich Obrońców Westerplatte,  wspólnie z 35 szkołami z całej Polski. Po mszy  św. w Kościele Morskim w Nowym Porcie, o godz. 12.00  w Morskim Domu Kultury  nastąpiło otwarcie pierwszej części obrad sympozjum. Byli wśród nas Westerplatczycy: Wiktor Białous-Bielas, Wacław Ciepłucha, Jan Cieliński, Ignacy Dudzic, Julian Dworakowski, Czesław Dzierzgowski, Czesław Filipkowski, Feliks Głowacki, Józef Kaczanowski, Aleksy Kowalik, Jan Nowak, Józef Paszkowski, Emilian Prutis, Michał Pryczek, Stanisław Salwirak, Ignacy Skowron, Stanisław Skwira, Stanisław Zając, Franciszek Żołnik oraz siostra mjra Henryka Sucharskiego  p. Anna Bugajska  i  biograf  Westerplatczyków,  p. Stanisława Górnikiewicz.

 


5.09.1993. W Kościele Morskim w Nowym Porcie. Anna Sitnicka, Tomasz Majka, Katarzyna Krawczyk

 Pani Górnikiewicz ustosunkowała się do artykułu Janusza Roszki pt. „Tajemnica Westerplatte” zamieszczonego w 24 numerze „Polityki” z dn. 12.06.1993 r. Następnie prezes klubu, p. Adam Szatkowski wręczył medale klubu tym Westerplatczykom, którzy do tej pory ich nie otrzymali. W imieniu Westerplatczyków głos zabrał Franciszek Żołnik. 6 września o godz. 10.00 na Westerplatte uczestniczyliśmy w uroczystym apelu poległych. Złożono wieńce przy grobach Westerplatczyków. Później udaliśmy się na spacer po Westerplatte. Następnie pojechaliśmy na gdańską starówkę, zwiedziliśmy też Centralne Muzeum Morskie. Dla nas najważniejsze było spotkanie z Westerplatczykami- żywymi ludźmi, często z tragicznymi życiorysami.

 

Sympozjum 6-7 IX 1990 r. w Gdańsku
Gospodarzem spotkania był Zespół Szkół Morskich im. Bohaterskich Obrońców Westerplatte. To spotkanie założycielskie Klubu Szkół Westerplatte, na którym wyłoniono Komitet Założycielski w składzie: mgr Adam Szatkowski  ze Szkoły Podstawowej w Resku oraz mgr inż. Zbigniew Pancer, mgr Barbara Przychodzień i mgr Alicja Arabczyk z Zespołu Szkół Morskich w Gdańsku. Przyjęto Statut Klubu Szkół Westerplatte. Delegacje z 30 szkół miały możliwość bezpośredniego spotkania z 24 Westerplatczykami i Stanisławą Górnikiewicz. Uczestniczyliśmy w mszy polowej na Westerplatte i ślubowaniu uczniów klas pierwszych Zespołu Szkół Morskich. Zwiedzaliśmy miasto i okręt marynarki wojennej.

 


      Ogólnopolskie Stowarzyszenie Klubu Szkół „Westerplatte” działa od 1990 r. Zrzesza 68 szkół podstawowych, gimnazjów i ponadgimnazjalnych. Nasze spotkania, to żywe lekcje historii i patriotyzmu, które dawały możliwość spotkań  z Westerplatczykami, ich rodzinami. Pogłębiły naszą wiedzę o ich trudnych, skomplikowanych losach.
     Sympozja dają możliwość poznania pracy szkół organizatorów, wymiany doświadczeń, rozmów o sposobach rozwiązywania zadań szkoły. Tradycyjnie na wszystkich sympozjach odbywały się uroczyste msze święte w intencji żywych i zmarłych Westerplatczyków. W spotkaniach uczestniczyli przedstawiciele władz oświatowych, wojewódzkich i samorządowych, firm i Rad Rodziców. Uczestnicy otrzymywali teczki zawierające foldery, przewodniki i materiały promocyjne miejscowości i regionów. Otrzymywane identyfikatory ułatwiały wzajemne poznanie się. Sympozja były okazją do spotkań z ciekawymi ludźmi, autorami książek o Westerplatte i ich obrońcach Stanisławą Górnikiewicz-Kurowską, p. Jerzym Lisowskim i p. Andrzejem Drzycimskim.

oprac. Barbara Fornal/Przemysław Rutkowski/Jolanta Obód


H. Sucharski

 

Ciekawe strony na temat patrona:

1. H. Sucharski w wikipedii
2.
kampania wrześniowa
3.
Westerplatte w Wikipedii

4. Muzeum II wojny światowej

 

Zobacz prezentację na temat pracy z patronem oraz działalności szkoły w Klubie Szkół "Westerplatte"
[kliknij]